Tôi sống và làm việc ở Nam Ban nên gần như tuần nào cũng đi thực địa các khu đất trong vùng. D'ran tôi cũng đã ghé nhiều lần để tự mình quan sát và tìm hiểu, nhưng không dám nhận hiểu nơi đó bằng người sống ở D'ran. Vì vậy, phần nào là điều tôi trực tiếp trải nghiệm, tôi sẽ nói theo trải nghiệm; phần nào là thông tin phổ biến, tôi sẽ ghi rõ.
Hai cái tên này dạo gần đây hay được đặt cạnh nhau, nhất là mấy người tính mua đất làm vườn hay tìm chỗ nghỉ. Nói trước: đây là hai vùng tính nết khác hẳn, không phải chuyện nơi nào hơn nơi nào.
Chọn Nam Ban nếu muốn đất vườn rộng, đồi cà phê, gần Đà Lạt hơn và hay đi cuối tuần từ Sài Gòn. Chọn D'ran nếu thích thị trấn nhỏ, vườn hồng, nhịp sống chậm và thuận đường xuống Phan Rang. Không nơi nào hơn tuyệt đối, chỉ có nơi hợp mục đích của bạn hơn.
Đứng ở hai nơi một lúc là thấy ngay. Nam Ban là đồi — cà phê phủ hết, nhà nằm giữa các khe, đất vườn rộng, nhìn đâu cũng ra thung lũng. Cảm giác là cảm giác nông trại, đất còn nhiều, còn thoáng.
D'ran thì là một thị trấn thật sự, nằm lọt trong thung lũng, kẹp giữa hai con đèo, dưới chân là hồ Đa Nhim. Được nhiều người biết tới như một thị trấn được hình thành từ thời Pháp thuộc, còn ga xe lửa cũ. Vào D'ran có cái yên của một phố nhỏ đã sống lâu đời, khác hẳn cái thoáng còn hoang của Nam Ban.
Một bên là vùng đất đang mở, một bên là thị trấn đã nếp. Cái khác đầu tiên nằm ở đó.
| Muốn gì | Nghiêng về |
|---|---|
| Đất vườn rộng, đồi cà phê | Nam Ban |
| Vườn hồng, cây ăn trái | D'ran |
| Gần Đà Lạt, tiện từ Sài Gòn | Nam Ban |
| Gần biển Phan Rang | D'ran |
| Farmstay, làm vườn cuối tuần | Nam Ban |
| Nhịp thị trấn yên, sống chậm | D'ran |
Đây là chỗ hai nơi tách nhau rõ nhất, và cũng là câu tôi hay được hỏi.
Nam Ban hợp làm vườn vì đất còn rộng, giá còn mềm, mà lại có sẵn cây — nhiều lô đang là vườn cà phê xen bơ, mua vô là có bóng mát, có thu, khỏi chờ mười năm gây vườn. Người mua ở đây hay tính chuyện dựng một căn nhỏ giữa đồi, cuối tuần lên chăm vườn.
D'ran thì được biết tới nhiều về cây ăn trái — vườn hồng, quýt, trái cây theo mùa. Ai mê kiểu vườn trái cây, sáng ra hái hồng hái quýt, thì D'ran đúng gu hơn. Đất D'ran cũng có vườn sẵn, nhưng là vườn trái, không phải đồi cà phê.
Nói gọn: cùng là “mua đất có vườn”, nhưng Nam Ban thiên về vườn cà phê, D'ran thiên về vườn trái cây. Chọn theo cái mình muốn nhìn ra cửa mỗi sáng.
Nhiều người mặc định D'ran mát hơn vì “gần đèo, gần rừng”. Thật ra hai nơi cao xấp xỉ nhau — Nam Ban 800–1.000m, D'ran cũng quanh mức đó — nên cái mát không chênh nhau bao nhiêu, đều dễ chịu quanh năm.
Khác là ở cái chất. D'ran nằm lưng đèo, cạnh hồ Đa Nhim, nhiều người khen khí hậu ôn hòa, khoáng đạt. Nam Ban thì cái mát của đồi cà phê, mùa mưa xanh rợp, mùa khô nắng nhẹ.
Muốn biết chắc hợp kiểu nào thì phải lên ở thử một ngày, chứ đọc thì khó tả cho đúng.
Cái này ảnh hưởng thật tới chuyện đi lại, nên nói kỹ.
Nam Ban gần Đà Lạt hơn — hơn 20km qua đèo Tà Nung, thường 40–50 phút tùy đường. Chạy từ Sài Gòn lên, ghé Đà Lạt chơi rồi thả xuống Nam Ban tiện đường.
D'ran xa Đà Lạt hơn, khoảng 35–40km, nằm phía đông, đi lối Trại Mát qua đèo D'ran. Bù lại, một lợi thế của D'ran là thuận hướng xuống Phan Rang qua đèo Ngoạn Mục. Với người thường kết hợp đi núi rồi đi biển, đây là điểm khác biệt đáng cân nhắc.
Nên chọn theo chỗ bạn hay lui tới: gần Đà Lạt và Sài Gòn thì Nam Ban, muốn ngả về biển Phan Rang thì D'ran.
Nói thẳng cho dễ hình dung.
Nam Ban hợp người muốn đất vườn rộng, mê đồi cà phê, hay chạy lên Đà Lạt, tính làm một khu vườn hoặc farmstay nhỏ, và muốn gần Sài Gòn trong một chuyến cuối tuần.
D'ran hợp người thích cái yên của thị trấn nhỏ, mê vườn hồng và trái cây, thích nhịp sống chậm, và muốn một nơi vừa gần Đà Lạt vừa ngả được ra biển.
Nói thật, đừng quyết sau một bài viết — kể cả bài này. Cách chắc nhất là dành một ngày đi cả hai nơi: sáng Nam Ban, chiều D'ran, hoặc ngược lại. Đứng trên đất, hít cái không khí, nhìn cái vườn, tự khắc bạn biết chỗ nào hợp với mình. Tôi ở Nam Ban nên rành Nam Ban hơn; còn D'ran là một chỗ đáng đi, đáng cân nhắc thật lòng.
Nam Ban gần hơn — hơn 20km qua đèo Tà Nung, thường 40–50 phút tùy đường. D'ran cách Đà Lạt khoảng 35–40km, đi lối đèo D'ran.
Hai nơi cao xấp xỉ nhau nên mát tương đương, đều dễ chịu quanh năm. Khác ở cảm giác: D'ran ôn hòa kiểu lưng đèo cạnh hồ, Nam Ban là cái mát của đồi cà phê.
Tùy loại vườn. Nam Ban thiên về đồi cà phê xen bơ, đất rộng. D'ran được nhiều người biết đến với các vườn hồng và vùng cây ăn trái. Nơi nào cũng có vườn sẵn, chỉ khác loại cây.
D'ran thuận hướng ra biển hơn — xuống Phan Rang qua đèo Ngoạn Mục. Nam Ban không có lối ra biển gần như vậy.
Với người thích nhịp thị trấn nhỏ, yên, khí hậu ôn hòa và gần biển, D'ran là chỗ đáng cân nhắc — thị trấn đã có nếp lâu đời. Ai cần nhiều dịch vụ hoặc muốn gần Đà Lạt thì tính thêm khoảng cách.
Đi từ Sài Gòn và hay ghé Đà Lạt thì Nam Ban tiện đường hơn. Muốn kết hợp lên núi rồi xuống biển Phan Rang thì D'ran hợp hơn.
Cả hai đều yên và mát, hợp dưỡng già. D'ran là thị trấn sẵn nếp, tiện đi bộ chợ búa; Nam Ban thoáng và rộng hơn, hợp ai thích có mảnh vườn. Tùy bạn thích phố nhỏ hay đồi vườn.
Đọc gì tiếp: