Nam Ban có hai kiểu trải nghiệm cà phê. Tám Trình Coffee làm tour trong ngày — từ nửa tiếng đến tám tiếng, khoảng 170 đến 200 nghìn một khách, có view thác Voi và nhà hàng chay. Elon Farm làm farmstay — khách ở lại một đêm, phần lớn là người nước ngoài, đặt qua Booking và Tripadvisor. Cả hai nằm ở Gia Lâm, gần chùa Linh Ẩn và thác Voi. Điểm chung: đây là vùng trồng cà phê thật, vườn đang cho thu hoạch, người đang làm việc.
Đà Lạt có nhiều quán cà phê đẹp.
Nam Ban thì có vườn cà phê.
Đó là khác biệt, và nó quyết định người ta đến đây để làm gì.
Vùng này trồng cà phê từ những năm 1980, khi người Hà Nội vào lập vùng kinh tế mới. Đến giờ vẫn trồng.
Nghĩa là khi đi trong vườn ở đây, đó là vườn thật, đang cho thu hoạch thật.
Và Nam Ban trồng được cả Robusta lẫn Arabica, nhờ độ cao chuyển tiếp trên cao nguyên Di Linh. Có cả cà vàng — giống Yellow Bourbon. Có cả Búp Tím — đột biến tự nhiên của Robusta, chồi non màu tím.
Nên câu chuyện cà phê ở đây có thứ để kể.
Tám Trình bắt đầu từ một quán gạo ở chợ Nam Ban, năm 1987. Từ bán gạo sang bán phân bón cho nông dân, rồi thu mua cà phê. Nay là công ty xuất nhập khẩu, liên kết hơn ba nghìn nông hộ.
Năm 2022 họ mở khu du lịch trải nghiệm.
Ở đâu: Gia Lâm, trên đường 725, cách chùa Linh Ẩn khoảng 900 mét. Từ Đà Lạt qua đèo Tà Nung, chừng ba mươi đến bốn lăm phút.
Có gì: vườn cà phê, vườn bơ, vườn mắc ca. View thác Voi và tượng Quan Âm.
Mini tour chạy theo giờ cố định. Hướng dẫn viên nói về quy trình sản xuất khép kín, cách phân biệt Robusta với Arabica, và cho thử năm vị cà phê khác nhau.
Muốn sâu hơn thì có tour dài — từ ba mươi phút đến tám tiếng. Học pha phin, thực hành rang, tìm hiểu lịch sử cà phê.
Giá: khoảng 170 đến 200 nghìn một khách.
Ăn: có nhà hàng chay DAWA ngay trong khu.
Đây là mô hình khác hẳn.
Một cặp vợ chồng trẻ, bắt đầu từ bảy sào cà phê của gia đình. Năm 2019 họ mở farmstay, làm du lịch canh nông.
Khách phần lớn là người nước ngoài. Họ ở lại, không ghé qua.
Cách làm: mỗi lần chỉ đón một khách hoặc một nhóm. Không nhận song song.
Một ngày ở đó: thăm vườn, học từ trồng đến thu hoạch. Tự tay rang một mẻ cà phê, mang về. Học pha pour-over. Đạp xe quanh làng. Ăn cơm gia đình.
Và ghé nhà nuôi tằm, rồi xuống nhà máy tơ tằm.
Giá: tour trọn ngày kèm ăn ba bữa và ngủ lại một đêm, khoảng ba mươi lăm đô — mức của khách quốc tế.
Đặt qua: Booking, Tripadvisor. Một số nền tảng lớn cũng bán tour của họ.
Ở nhà máy tơ tằm, phụ phẩm từ việc làm sạch hạt cà phê được đốt làm nhiên liệu.
Hai nghề của Nam Ban — cà phê và tơ tằm — nối vào nhau ở chỗ đó.
Đó là thứ chỉ thấy khi đi cả hai nơi trong một ngày.
Từ Đà Lạt: qua đèo Tà Nung, chừng bốn lăm phút. Xe máy hoặc ô tô đều được.
Xe buýt: tuyến Đà Lạt – Phi Liêng, xuống trạm Bưu điện Nam Ban. Vé khoảng ba mươi nghìn một lượt. Từ đó đi bộ vài phút là tới.
Taxi từ Đà Lạt: khoảng ba trăm năm mươi nghìn.
Từ sân bay Liên Khương: gần hơn Đà Lạt, chừng ba lăm đến bốn lăm phút.
Cả hai nơi đều nằm gần cụm điểm quen thuộc của Nam Ban.
Thác Voi — cách vài trăm mét. Thác cao ba mươi mét, di tích quốc gia.
Chùa Linh Ẩn — nay đã đổi tên thành Thiền Viện Linh Ẩn. Tượng Quan Thế Âm cao 71 mét.
Làng tơ tằm — nghề có từ thời người Hà Nội vào lập nghiệp. Xem tằm ăn dâu, kéo kén, dệt tơ.
Một ngày đủ đi hết. Muốn chậm hơn thì ở lại.
Câu này hay được hỏi sau khi thử.
Dễ nhất: mua tại chỗ ở Tám Trình, hoặc tìm sản phẩm của Hân Vinh — thương hiệu Dehavi, đạt OCOP 4 sao của tỉnh.
Còn lại: nhiều nơi bán, nhưng không trưng bày nhiều. Đây là vùng trồng, nên nguồn thì có, chỉ là phải hỏi.
Cách chắc nhất là hỏi người ở đây. Ai cũng biết chỗ nào có cà phê ngon.
Nói cho rõ, vì nó là điểm khác biệt.
Nam Ban không có phố đi bộ, không có chợ đêm, không có dãy quán cà phê chụp ảnh.
Cái nó có là vườn cà phê đang cho thu hoạch, một nhà máy tơ tằm còn chạy, một cái thác, và một ngôi chùa.
Người tìm chỗ chụp ảnh thì Đà Lạt nhiều hơn. Người muốn xem cà phê được làm ra thế nào — thì đây.
Có một câu review em đọc được, của một khách nước ngoài: họ tìm "trải nghiệm không giống du lịch, gần Đà Lạt" — và tìm ra chỗ này.
Đó có lẽ là cách mô tả đúng nhất.
Hai kiểu. Tám Trình Coffee làm tour trong ngày: thăm vườn, xem quy trình sản xuất, thử năm vị cà phê, học pha phin và rang. Giá khoảng 170–200 nghìn một khách. Elon Farm làm farmstay: khách ở lại một đêm, tự rang cà phê, đạp xe quanh làng, thăm nhà nuôi tằm, ăn cơm gia đình.
Tám Trình khoảng 170–200 nghìn một khách cho tour trong ngày. Elon Farm khoảng ba mươi lăm đô cho tour trọn ngày kèm ăn ba bữa và ngủ lại — mức của khách quốc tế.
Qua đèo Tà Nung, chừng bốn lăm phút bằng xe máy hoặc ô tô. Hoặc xe buýt tuyến Đà Lạt – Phi Liêng, xuống trạm Bưu điện Nam Ban, vé khoảng ba mươi nghìn một lượt. Taxi từ Đà Lạt khoảng ba trăm năm mươi nghìn. Từ sân bay Liên Khương gần hơn, chừng ba lăm đến bốn lăm phút.
Có. Elon Farm ở Gia Lâm làm farmstay cà phê, đón khách ở lại. Mỗi lần chỉ nhận một khách hoặc một nhóm. Khách phần lớn là người nước ngoài, đặt qua Booking và Tripadvisor.
Dễ nhất là mua tại Tám Trình, hoặc tìm sản phẩm của Hân Vinh — thương hiệu Dehavi, đạt OCOP 4 sao của tỉnh. Ngoài ra nhiều nơi bán nhưng không trưng bày nhiều — đây là vùng trồng, nên nguồn thì có, chỉ là phải hỏi. Cách chắc nhất là hỏi người ở đây.
Thác Voi (cao 30 mét, di tích quốc gia), Thiền Viện Linh Ẩn (tượng Quan Thế Âm cao 71 mét), và làng tơ tằm. Cả ba đều nằm gần nhau. Một ngày đủ đi hết.
Đà Lạt có phố, có quán, có chỗ chụp ảnh. Nam Ban có vườn cà phê đang cho thu hoạch, nhà máy tơ tằm còn chạy, một cái thác và một ngôi chùa. Người tìm chỗ chụp ảnh thì Đà Lạt nhiều hơn. Người muốn xem cà phê được làm ra thế nào thì đến đây.
Đọc gì tiếp: