Có lần dẫn người quen đi xem đất, họ chỉ vào tin rao: "Lô này view hồ Thanh Trì, anh biết hồ đó không?"
Biết. Nhưng câu hỏi tiếp theo mới là chuyện: hồ nào?
Vì ở đó không phải một hồ.
Khu Thanh Trì, thuộc Đông Thanh cũ, giờ là xã Nam Ban Lâm Hà.
Thanh Trì là tên thôn, không phải tên do ai đặt cho khu đất. Cùng lứa với Đông Anh, Từ Liêm, Tầm Xá, Thanh Hà, Trung Hà — người Hà Nội vào lập nghiệp mang tên quê theo, giờ thành tên hành chính đàng hoàng, ghi trong danh sách thôn của xã.
Cho nên nghe "khu Thanh Trì" thì đừng nghĩ đây là chỗ mới mở. Nhà, đường bê tông, vườn cà phê, vườn dâu — có hết từ lâu rồi. Quy hoạch vùng Lâm Hà năm 2022 ghi điểm dân cư Thanh Trì khoảng 12 ha — đó là phần dân ở tập trung, còn cả thôn thì rộng hơn nhiều, hơn hai trăm hecta.
Đây là chỗ nhiều người không biết: có hai hồ.
Theo danh mục nguồn nước nội tỉnh và quy hoạch tỉnh Lâm Đồng, hồ Thanh Trì 1 khoảng 3,43 ha, hồ Thanh Trì 2 khoảng 2,59 ha.
Nói thêm cho sòng phẳng: một văn bản khác của tỉnh ghi hồ Thanh Trì 2 khoảng 3,68 ha. Hai con số cho cùng một cái hồ. Tôi không biết cái nào đúng nên ghi cả hai ra đây, thay vì chọn đại một cái rồi viết như đã chắc.
Dù lấy số nào thì kết luận cũng vậy: đây là hồ nhỏ. Cỡ này không phải mặt nước để chèo thuyền hay làm khu nghỉ dưỡng.
Mà chuyện hai hồ lại quan trọng thật khi đi xem đất. Người bán nói "view hồ Thanh Trì", mình gật. Về nhà mở bản đồ mới ngớ ra không biết là hồ nào, cách bao xa. Hỏi cho rõ ngay lúc đứng đó thì đỡ hơn nhiều.
Hồ chứa thủy lợi. Nằm trong hệ thống công trình thủy lợi của khu vực, không phải hồ cảnh quan ai đó đào cho đẹp.
Hồ Thanh Trì 1 còn nằm trong danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp của tỉnh — nghĩa là nó có tư cách pháp lý riêng, không phải cái ao muốn lấp lúc nào cũng được.
Chi tiết đó nghe khô nhưng có ích cho người mua đất. Hồ thủy lợi thì có phạm vi bảo vệ công trình, và mực nước lên xuống theo mùa. Lô sát mép nước phải hỏi rõ ranh tới đâu — hỏi ở xã là biết, hỏi trước cho nhẹ đầu.
Còn chuyện mực nước: ảnh chụp cuối mùa mưa với ảnh chụp tháng Ba là hai bức khác nhau. Cùng một lô, cùng một góc.
Xóm, vườn, đường bê tông, và hai cái hồ nằm xen vào.
Đây là kiểu cảnh quan rất Nam Ban mà người mới lên hay bất ngờ: không phải rừng, cũng không phải phố. Nhà ở cạnh vườn cà phê, vườn dâu chạy tới mép hồ, chiều có người dắt bò về.
Cái đó có mặt hay và mặt cần biết. Hay ở chỗ mua đất chỗ này là mua vào một khu đã sống — có hàng xóm, có đường, có người trông giùm khi mình về Sài Gòn. Cần biết ở chỗ nó không riêng tư như đất giữa đồi, và làm gì cũng có người nhìn.
Tùy người thích kiểu nào. Tôi thấy người ở xa lên thường nghĩ mình muốn yên tĩnh tuyệt đối, ở vài tháng rồi mới biết mình cần hàng xóm hơn tưởng.
Chữ "view hồ" ở đây co giãn hơn chỗ khác, vì hồ nhỏ.
Ba hecta thì bán kính thật sự nhìn được mặt nước cũng ngắn theo. Nhiều lô cách hồ vài trăm mét vẫn được gọi là view hồ, mà đứng trên đất thì thấy mái nhà hàng xóm.
Không ai gian cả — chữ đó vốn vậy. Chỉ là mình phải tự đi kiểm.
Cách kiểm nhanh nhất: vào đúng chỗ định dựng nhà, đứng đó nhìn ra. Thấy gì thì đó là view thật. Phía trước là đất trống thì hỏi thêm đất đó của ai, có định xây không — đất trống hôm nay là nhà hai tầng sang năm.
Rồi mới tới đường vào và sổ. Đất khu này diện tích thường vừa, có cả thổ cư lẫn đất vườn, mức giá chào bán nằm trong khoảng chung của xã và chênh mạnh theo từng lô.
Và câu tự hỏi cuối: bỏ hai chữ "view hồ" ra, lô này còn đáng bao nhiêu?
Không, và đây là chỗ nhầm nhiều nhất.
Hai cái cùng nằm trong Đông Thanh cũ nên hay bị gộp. Nhưng khác hẳn về cấp độ: hồ Đông Thanh là dự án gần 500 tỷ, dung tích hơn ba triệu khối, làm để tưới cho khoảng 700 ha và cấp nước sinh hoạt cho chừng 7.500 hộ — và đang tạm dừng sau sự cố sạt trượt năm 2023.
Thanh Trì thì là hai hồ nhỏ, quy mô khác hẳn.
Nhầm hai cái này không phải chuyện nhỏ. Có người nghe tin về dự án hồ Đông Thanh rồi lo cho lô đất cạnh hồ Thanh Trì. Không nên lấy tình trạng của công trình này suy ra cho công trình kia — đây là hai thứ khác nhau.
Muốn hiểu cái hồ lớn kia thì tôi kể riêng ở bài hồ Đông Thanh.
Người tính dựng nhà nhỏ hoặc lên ở hẳn. Hợp. Xóm có sẵn, đường có sẵn, mặt nước để nhìn, mà không phải chỗ đông đúc.
Người mua để dành. Khu có tên gọi rõ thì sau này dễ mô tả khi bán. Nhưng hồ nhỏ, đừng trả thêm nhiều chỉ vì cái tên.
Người muốn cảnh quan mặt nước lớn. Chỗ này không phải. Qua hồ Bãi Công xem cho biết rồi so.
Người muốn thật riêng tư. Cũng nên cân. Đây là xóm, không phải đồi.
Nam Ban có mấy cái hồ, mỗi cái một tính nết. Đi hết một vòng rồi mới biết mình hợp cái nào — thường không phải cái mình nghĩ lúc ngồi nhà xem ảnh.
Hai. Theo danh mục nguồn nước của tỉnh Lâm Đồng, hồ Thanh Trì 1 khoảng 3,43 ha và hồ Thanh Trì 2 khoảng 2,59 ha, đều thuộc khu Thanh Trì, Đông Thanh cũ, nay là xã Nam Ban Lâm Hà.
Hồ Thanh Trì 1 nằm trong danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp của tỉnh Lâm Đồng, mục đích sử dụng là thủy lợi.
Chỉ là tên. Người từ Hà Nội vào lập nghiệp sau 1975 mang tên quê đặt cho thôn mới, cùng lứa với Đông Anh, Từ Liêm, Gia Lâm. Đây là thôn thuộc xã Nam Ban Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng.
Số liệu hai hồ theo danh mục nguồn nước nội tỉnh Lâm Đồng; hồ Thanh Trì 1 thuộc danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp; điểm dân cư Thanh Trì theo quy hoạch xây dựng vùng Lâm Hà 2022.
Hai văn bản của tỉnh ghi diện tích hồ Thanh Trì 2 khác nhau — một bên khoảng 2,59 ha, một bên khoảng 3,68 ha. Bài nêu cả hai và chưa chọn con số nào.
Mức giá nhắc trong bài là giá chào bán tham khảo, chênh theo từng lô, không phải giá thị trường xác định.