Người ở Sài Gòn lên hay có cùng một hình dung: miếng vườn, căn nhà gỗ nhỏ, hiên ngồi uống cà phê, cuối tuần lên ở rồi về.
Hình dung đó đúng. Ở đây có nhiều căn như vậy, và nhìn hợp cảnh thật.
Chỉ là giữa cái hình dung và cái căn nhà đứng được năm mười năm còn mấy chuyện mà ảnh trên mạng không kể.
Nhà gỗ ở Nam Ban có bền không?
Bền, nếu tính trước chuyện mưa.
Mùa mưa ở đây kéo khoảng tháng Tư tới tháng Mười một — bảy tháng. Ẩm cao, nước xối theo đồi, mối trong đất đỏ nhiều. Gỗ không xử lý kỹ thì hai ba mùa mưa là thấy: chân cột nhũn, sàn cong, mối lên từ dưới.
Gỗ dựng nhà bây giờ phần lớn đã qua xử lý chống thấm, chống mối. Nhưng "đã xử lý" là lúc xuất xưởng. Sau đó thì phải bảo trì — sơn lại, kiểm chân cột, xem mái dột — và cái này với second home là chuyện khó, vì mình không ở đó.
Nên nhà gỗ ở Nam Ban bền hay không phụ thuộc hai thứ: gỗ gì, và có ai lên xem thường không.
Nhà gỗ lắp ghép ở Nam Ban có cần xin phép xây dựng không?
Có, nếu dựng để ở.
Đây là chỗ nhiều người hiểu sai. Nghe "lắp ghép", "tháo được" thì tưởng là công trình tạm, không cần phép. Thực tế nếu nhà có móng, có trụ, đấu nối điện nước lâu dài, và dùng để ở — thì cơ quan quản lý coi nó như nhà xây, dù không có viên gạch nào.
Đã có người dựng xong bị yêu cầu dừng, hoặc bị phạt, vì nghĩ nhà gỗ thì khỏi hỏi ai.
Cái được miễn phép là lán trại đơn giản phục vụ sản xuất, dễ tháo, không ở lâu dài. Mà căn second home có phòng ngủ, bếp, vệ sinh khép kín thì không phải cái đó.
Nên trước khi đặt cọc nhà gỗ, hỏi ở xã trước. Một buổi hỏi rẻ hơn nhiều so với dựng xong rồi phải gỡ.
Đất vườn Nam Ban dựng nhà gỗ được không?
Chưa, nếu chưa lên thổ cư.
Nhà gỗ không đổi được loại đất. Đất vườn thì dựng được cái chòi trông vườn, không dựng được nhà ở — dù nhà đó bằng gỗ, bằng thép hay bằng gì.
Trên mạng có chỗ hướng dẫn xin xác nhận "lán trại tạm phục vụ sản xuất" rồi dựng nhà ở lên đó. Tôi không đi theo cách đó, và cũng không khuyên ai đi. Nó chạy được tới lúc có kiểm tra, rồi cả căn nhà đứng trên một tờ giấy không đúng mục đích.
Đường sạch hơn là lên thổ cư phần định dựng nhà trước, rồi mới tính nhà. Đất vườn xây được gì tôi kể riêng — có ngưỡng diện tích được phép, đọc trước rồi hãy vẽ.
Nhà gỗ ở Nam Ban hết bao nhiêu tiền?
Nhà thầu ở Đà Lạt – Lâm Đồng đang chào nhà gỗ lắp ghép khoảng 5–7 triệu một mét vuông, tùy gỗ và mức hoàn thiện. Sàn gỗ tự nhiên đắt hơn gỗ công nghiệp gấp đôi ba lần. Nội thất cơ bản — bếp nhỏ, giường, vệ sinh khép kín — tính thêm vài chục triệu một căn.
So với nhà cấp 4 xây thì không rẻ hơn — khoảng giá tương đương. Cái nhà gỗ hơn là thời gian: dựng nhanh hơn nhiều, có khi vài tuần.
Nhưng cũng như nhà xây, con số đó là phần căn nhà. Nền, móng, đường vào, điện nước, thổ cư — mấy khoản đó nhà gỗ không né được. Đất dốc thì móng nhà gỗ còn phải làm cọc, tốn không kém.
Mấy con số này là giá chào tham khảo, không phải giá riêng của Nam Ban.
Riêng gỗ thông — loại hay được chào nhất — thì vì sao chỗ rẻ chỗ đắt tôi tách ra một bài, kèm cả chuyện so với thép tiền chế.
Về diện tích, cỡ bốn mươi tới sáu mươi mét là đủ cho hai người ở cuối tuần — một phòng ngủ, một khoảng chung, một vệ sinh, cộng cái hiên. Trên tám mươi mét thì tiền tăng nhanh mà số ngày dùng thì không tăng theo. Nhà nhỏ mà lên thường xuyên vẫn hơn nhà lớn đóng cửa quanh năm.
Nhà gỗ hay nhà cấp 4 cho căn cuối tuần ở Nam Ban?
Tùy mình lên bao nhiêu lần, và tùy mình chịu được chuyện bảo trì tới đâu.
Nhà gỗ hợp cảnh, dựng nhanh, ở thấy ấm. Nhưng cần người ngó thường — mối, ẩm, chân cột. Để ba tháng không ai lên là bắt đầu có chuyện.
Nhà cấp 4 xây thì bỏ đó nửa năm vẫn nguyên. Xấu hơn một chút, lâu hơn một chút, nhưng ít phải lo.
Nên câu đáng hỏi là: ai sẽ lên xem nhà khi mình không có ở đó? Có người trong xóm trông giùm thì nhà gỗ ổn. Không có ai thì nghĩ kỹ.
Có cách ở giữa mà ở đây nhiều người làm: phần thân xây gạch, phần hiên và mái dùng gỗ. Cái nhìn thấy thì là gỗ, cái chịu mưa thì là gạch.
Dựng nhà gỗ ở Nam Ban vào mùa nào?
Sau Tết tới trước mùa mưa, khoảng tháng Hai tới tháng Tư.
Nhà gỗ lắp ghép thì phần lớn làm ở xưởng, ra đất chỉ ráp. Nhưng nền móng, đường vào, chở cấu kiện lên đồi — mấy việc đó mùa mưa làm khổ. Gỗ ráp xong gặp mưa ngay cũng không tốt.
Cuối năm thì mùa cà phê, thợ và xe đều bận. Tránh luôn.
Second home Nam Ban bỏ đó mấy tháng thì nhà gỗ chịu được không?
Được, nếu chuẩn bị đúng cách trước khi đi.
Mở thoáng gầm nhà cho khô. Kê chân cột lên đá hoặc bê tông, không để gỗ chạm đất. Mái phải có mái hiên đủ rộng che tường gỗ khỏi mưa tạt. Và có người ghé — một tháng một lần mở cửa cho thoáng, kiểm mối, xem có dột.
Chuyện nhờ người trông thì ở đây nhiều cách, và nó đáng tính vào chi phí ngay từ đầu chứ không phải phát sinh.
Nhà gỗ để không mà không ai ngó thì cái mình về thấy sau nửa năm thường không giống cái mình để lại.
Câu hỏi thường gặp
Nhà gỗ lắp ghép ở Nam Ban có cần xin giấy phép xây dựng không?
Có, nếu dựng để ở, có móng, đấu nối điện nước lâu dài. Cơ quan quản lý coi nhà lắp ghép để ở như nhà xây, dù vật liệu là gỗ. Chỉ lán trại đơn giản phục vụ sản xuất mới được xem xét miễn phép.
Nhà gỗ ở Nam Ban hết bao nhiêu tiền?
Nhà thầu Đà Lạt – Lâm Đồng đang chào khoảng 5–7 triệu đồng mỗi mét vuông cho nhà gỗ lắp ghép, chưa gồm nền móng, đường vào, điện nước và chuyển mục đích đất. Đây là giá chào tham khảo.
Nhà gỗ có chịu được mùa mưa Nam Ban không?
Được nếu gỗ đã xử lý chống thấm chống mối, chân cột kê cách đất, mái hiên đủ che, và có người kiểm tra định kỳ. Mùa mưa ở đây kéo khoảng tháng Tư tới tháng Mười một nên bảo trì là bắt buộc.
Nguồn & lưu ý
Đơn giá theo giá chào của các đơn vị thi công nhà lắp ghép tại Đà Lạt – Lâm Đồng, thời điểm viết. Quy định về giấy phép xây dựng với nhà lắp ghép theo hướng dẫn chung; trường hợp cụ thể phải hỏi tại xã. Bài không phải tư vấn xây dựng hay pháp lý.