Nam Ban có gì mới

Lễ kỷ niệm 50 năm Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng diễn ra hai ngày 24–25/10/2026 tại Sân vận động Trung tâm Văn hóa, Thể thao xã Nam Ban Lâm Hà. Lễ chính vào sáng Chủ nhật 25/10, do UBND tỉnh tổ chức, có truyền hình trực tiếp; đêm văn nghệ bắt đầu 19h30 thứ Bảy 24/10. Tối thứ Sáu 23/10 lúc 19h có văn nghệ mở màn của 17 thôn; lễ chính chạy từ 8h45 tới 11h30 sáng 25/10.

Đi kèm có hội trại 18 trại của 17 thôn, 17 gian ẩm thực, triển lãm tư liệu 50 năm và gian OCOP. Công trình hồ Ba Đình (hồ Tròn) dự kiến xong giai đoạn 1 và khánh thành dịp này; giai đoạn 2 phấn đấu xong trong năm 2027.

Sáng 18/10, UBND xã Nam Ban Lâm Hà khai mạc lớp truyền dạy văn hóa cồng chiêng tại thôn Cill Cus. Hai nghệ nhân cồng chiêng dạy cho 40 học viên trong thôn, từ cách cầm chiêng, đánh nhịp tới ý nghĩa của từng bài chiêng.

Lớp nằm trong kế hoạch phát triển du lịch xanh gắn với văn hóa địa phương của xã năm 2026. Cill Cus là một trong 17 thôn mới của Nam Ban.

Sáng 17/10, xã Nam Ban Lâm Hà phát động "Ngày thứ Bảy vì môi trường" và chiến dịch "Người người trồng hoa, nhà nhà trồng hoa, cây xanh". Các lực lượng cùng người dân dọn rác, khơi thông cống rãnh trên các tuyến đường chính, chỉnh trang đường làng và trồng thêm hoa, cây xanh.

Đợt này hướng tới lễ kỷ niệm 50 năm Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng ngày 24–25/10, và Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI diễn ra 19–31/12/2026 theo kế hoạch của tỉnh. Ai đi ngang thôn Từ Liêm sẽ thấy một đoạn đường hoa mai Nhật vàng, viền cỏ lạc, do chính bà con trong thôn trồng và chăm.

Chiều 9/10, xã Nam Ban Lâm Hà gặp mặt và đối thoại với hơn 70 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và nhà đầu tư trên địa bàn, nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) và 50 năm thành lập Vùng kinh tế mới tại Lâm Đồng (1976–2026).

Theo số xã công bố cho 9 tháng đầu năm 2026:
– giá trị sản phẩm tăng 10,5%;
– thu ngân sách hơn 192 tỷ đồng, bằng 159% dự toán;
– trên địa bàn có 179 doanh nghiệp, 15 hợp tác xã, 1 liên hiệp hợp tác xã và 1.120 hộ kinh doanh;
– 329 hộ kinh doanh đăng ký mới, tăng 87%, gần gấp đôi cùng kỳ.

Đặt hai con số cạnh nhau thì cứ khoảng 10 hộ kinh doanh ở xã có gần 3 hộ mới đăng ký trong 9 tháng năm nay.

Với ai định về Nam Ban làm ăn, phần đáng đọc nhất là các kiến nghị. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh nêu vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai, quy hoạch, vốn và đầu ra. Xã cam kết rà soát, giải quyết kiến nghị và đẩy mạnh cải cách hành chính. Bản tin chưa nói cụ thể từng kiến nghị được xử lý ra sao.

Định mua đất ở Nam Ban để mở quán, làm homestay hay giữ vườn thì bài mua đất Nam Ban kinh doanh gì đi qua từng hướng và nói lô đất cần có gì.

Sáng 9/10, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng tổ chức tại xã Nam Ban Lâm Hà ngày hội về bảo vệ rừng và sinh kế bền vững, chủ đề “Giữ rừng hôm nay – Sinh kế bền vững ngày mai”. Hơn 150 đại biểu về dự, đến từ Gia Lai, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng và Khánh Hòa.

Ngày hội thuộc Dự án Giảm thiểu khí thải tại khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ (RECAF), do Quỹ Khí hậu xanh tài trợ qua Quỹ Phát triển Nông nghiệp quốc tế (IFAD). Người dân, hợp tác xã ngồi cùng cơ quan quản lý để kể chuyện giữ rừng và làm nông lâm kết hợp, rồi hỏi cách được chia lợi ích từ chương trình.

Ai đang xem đất ở Nam Ban thì lô giáp rừng hoặc có nguồn gốc đất lâm nghiệp nên hỏi kỹ trước khi xuống tiền. Tôi viết riêng ở bài đất nguồn gốc lâm nghiệp.

Chiều 6/10, Tổ đại biểu số 2 HĐND tỉnh Lâm Đồng tiếp xúc cử tri xã Nam Ban Lâm Hà. Ở buổi đó, cử tri đề nghị sớm khảo sát, đánh giá hiện trạng và bố trí nguồn lực để sửa chữa, nâng cấp đường Lê Lợi, đoạn từ ngã tư Đạo Nga đến ngã ba Bát Xua đi Nam Hà. Người ở đây quen gọi con đường này là đường nhựa Chi Lăng.

Ai chạy đoạn này rồi thì biết: ổ gà, ổ voi nhiều, đi lại hay chở hàng đều vất. Cử tri cũng nêu nguy cơ mất an toàn giao thông.

Cũng tại buổi đó, cử tri kiến nghị thêm về trạm y tế xã, các trường học đã xuống cấp, nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt, và những trường hợp đất Nhà nước thu hồi từ trước đến nay vẫn còn tồn đọng. Việc nào thuộc thẩm quyền thì chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tiếp thu, nghiên cứu hướng xử lý. Việc vượt thẩm quyền được tổng hợp và chuyển lên cơ quan chức năng.

Nên đọc tin này cho đúng: đây là kiến nghị của cử tri, chưa phải quyết định đầu tư. Tính đến ngày 7/10/2026, chưa có công bố nào về vốn hay ngày làm. Con đường này cũng khác tuyến Chi Lăng – Buôn Chuối ở đường Hà Bắc.

Dọc ĐT.725, đoạn qua khu vực trường học đã cắm biển giới hạn tốc độ tối đa 40 km/h, áp dụng trên đoạn khoảng 250 m. Biển ghi các khung giờ 6h–8h, 11h–13h, 16h–19h và 19h–22h, từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần. Ai hay chạy 725 lên Đà Lạt hay ra sân bay thì để ý biển, giảm ga đúng giờ tan trường; ngoài các khung giờ ghi trên biển thì đi theo tốc độ chung của tuyến.

UBND xã Nam Ban Lâm Hà tổ chức giải bóng đá nam 7 người từ ngày 3 đến 6/10/2026 tại Nhà thi đấu thể thao – Sân vận động Nam Ban, chào mừng 50 năm xây dựng và phát triển vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976–2026). Tôi ghé khán đài ngày đầu giải. Băng rôn treo sẵn, ghế còn trống nhiều, ai đang ở Nam Ban mấy hôm này cứ ghé xem, không mất vé.

Sau hơn một năm chạy mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Nam Ban Lâm Hà gặp xã Mê Linh của thành phố Hà Nội và xã Tân Hội của Lâm Đồng để trao đổi cách làm: tổ chức bộ máy, quản lý nhà nước, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế – xã hội. Mê Linh ở đây là xã thuộc Hà Nội, khác khu Mê Linh nằm trong Nam Ban. Với người đang làm giấy tờ ở xã, điều đáng theo dõi là cải cách hành chính và chuyển đổi số sẽ đi tới đâu.

Chiều 1/10, Đảng ủy xã Nam Ban Lâm Hà công bố các quyết định sắp xếp tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ xã: kết thúc hoạt động của 2 đảng bộ cơ sở cơ quan, chuyển 11 chi bộ cơ sở thành chi bộ trực thuộc Đảng bộ xã, và thành lập mới 9 chi bộ ở các phòng, ban chuyên môn của xã. Cùng lúc, xã chỉ định cấp ủy, bí thư, phó bí thư cho các chi bộ mới.

Đây là việc sắp xếp bộ máy bên trong. Bản tin của xã không nói tới thay đổi nào với người dân khi làm thủ tục hay liên hệ với xã.

Chiều 29/9, UBND xã Nam Ban Lâm Hà làm việc với Công ty TNHH TNI King Coffee về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên vùng nguyên liệu cà phê. Công ty đề xuất vùng nguyên liệu tối thiểu 300 ha, liên kết khoảng 150–200 hộ qua hợp tác xã, một nhà máy sơ chế rộng khoảng 3–5 ha công suất khoảng 100 tấn quả tươi mỗi ngày, cùng cảm biến, trạm thời tiết, camera tại vườn để AI cảnh báo sâu bệnh, gợi ý tưới, bón và dự báo sản lượng.

Lộ trình dự kiến: quý IV/2026 khảo sát; quý I–II/2027 lập hợp tác xã, thí điểm trên khoảng 20–30 ha. Quy mô đầu tư, đất đai, cơ chế liên kết vẫn đang nghiên cứu; chưa có hợp đồng, chưa có giá thu mua, chưa chốt nơi đặt nhà máy.

Chiều 25/9, UBND xã Nam Ban Lâm Hà làm việc với Công ty TNHH Thực phẩm PepsiCo Việt Nam về khả năng liên kết phát triển vùng nguyên liệu khoai tây trên địa bàn xã. Một số hộ sản xuất tiêu biểu cùng dự, trao đổi về thực tế làm vườn và nhu cầu liên kết sản xuất, tiêu thụ.

Đây mới là bước trao đổi, tìm hiểu hướng hợp tác. Diện tích vùng trồng, giống khoai, giá thu mua hay hợp đồng cụ thể ở Nam Ban chưa được công bố.

Theo báo chí, PepsiCo làm vùng nguyên liệu khoai tây ở Lâm Đồng từ năm 2007, và sau khi thử ở nhiều nơi đã chọn Đơn Dương làm vùng trồng. Một doanh nghiệp chế biến lớn tìm hiểu thêm vùng nguyên liệu ở Nam Ban là chuyện đáng theo dõi. Có thông tin cụ thể hơn, tôi ghi tiếp ở đây.

Scoot dự kiến bay Đà Lạt – Singapore từ 25/1/2027, ba chuyến khứ hồi mỗi tuần vào thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu. Ngày 24/9, sân bay Liên Khương đề xuất hãng đôn lên từ tháng 12/2026 cho kịp Festival hoa và Tết; chưa có xác nhận. Sân bay cách Nam Ban khoảng 20km.

Lâm Đồng nằm trong vùng dự báo mưa vừa, mưa to đến rất to, 150–250mm cả đợt, cục bộ trên 400mm, nguy cơ mưa trên 100mm trong 3 giờ. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã yêu cầu các xã triển khai phương án ứng phó.

Đêm hội Trăng rằm 2026 quanh hồ Tròn: lồng đèn mô hình, múa lân, phá cỗ với hơn 3.000 phần quà cho thiếu nhi.

Thành đoàn Hà Nội tổ chức chương trình tại xã Nam Ban Lâm Hà, có các cựu thanh niên tiền trạm cùng dự. Bản tổng kết giai đoạn 1976–1979 được đọc lại: hơn 1.900 ha khai hoang, 117 giếng nước, khoảng 1.000 căn nhà. Thành đoàn cho biết sẽ cùng tuổi trẻ xã làm tình nguyện, hỗ trợ khởi nghiệp và số hóa tư liệu lịch sử.

Hai bên rà soát lại toàn bộ nội dung hợp tác cũ để lập kế hoạch giai đoạn 2026–2030; Hà Nội cho biết sẽ bố trí ngân sách hỗ trợ trong giai đoạn đó. Hướng được nêu: đưa sản phẩm đặc trưng của xã — gồm OCOP, rau, củ, quả, hoa — vào thị trường Hà Nội. Tỉnh sẽ đưa Lễ kỷ niệm 50 năm Vùng kinh tế mới thành một hoạt động trong chuỗi sự kiện văn hóa du lịch năm 2026. Đều là định hướng, chưa có chương trình nào ký.

Hồ Ba Đình (tên đầy đủ: hồ Thanh niên xung phong tiền trạm Hà Nội) đang cải tạo cảnh quan, tổng mức đầu tư hơn 16 tỷ đồng — đường dạo quanh hồ, vỉa hè, cây xanh, ghế đá, sân thể dục, bãi đậu xe, chiếu sáng, thoát nước. Dự kiến xong trước 31/12/2026.

Tuyến Chi Lăng đi thôn Cillcus (thôn Buôn Chuối cũ), mã hiệu T-20, dài khoảng 8,85km, đường cấp V miền núi, mặt bê tông nhựa. Chưa có mốc hoàn thành nào được công bố; đơn vị thi công đang cố gắng xong trước Tết 2027. Lưu ý cho ai tra giấy tờ khu đó: thôn Buôn Chuối nay là thôn Cillcus.

Cầu Tiền Lâm — người ở đây gọi cầu Tổng Đội — đã khởi công 14/7/2026, cầu và đường đầu cầu dài khoảng 331m, rộng 8,5m, bê tông cốt thép vĩnh cửu.

Sân vận động xã cải tạo hai sân bóng cỏ nhân tạo bảy người, mỗi sân khoảng 80m x 70m, có đèn chiếu sáng để chơi buổi tối; khán đài làm mái che khung thép, nạo vét mương thoát nước quanh sân.

Cả bốn đều đang làm, chưa cái nào xong. Các mốc trong bài là mốc dự kiến, chưa phải ngày bàn giao.

UBND xã Nam Ban Lâm Hà và đoàn công tác Trường Đại học Đà Lạt thống nhất hợp tác về nông nghiệp, du lịch, khoa học công nghệ và đào tạo nhân lực; ưu tiên nghiên cứu cây cà phê, cây dâu tằm, chế biến sâu và chuỗi giá trị. Hai bên cũng thống nhất tiếp tục nghiên cứu định hướng xây dựng phân hiệu của trường tại xã — mới là định hướng nghiên cứu, chưa phải dự án đã duyệt, chưa có vốn.

Đi ngang thấy rõ công trường quanh hồ: bờ đã kè một phía, vỉa hè lát dở, cây non cắm cọc thành hàng, ống cống còn nằm chờ lắp. Chưa có bảng chỉ dẫn hay bãi xe kẻ vạch, nhưng người trong vùng đã ra đó rồi.

Từ 20/8/2026, tỉnh Lâm Đồng áp quy định mới về diện tích tối thiểu tách thửa và về công trình phục vụ sản xuất trên đất nông nghiệp. Hai thứ người mua đất vườn hỏi nhiều nhất — chia được mấy lô, và làm được cái chòi bao nhiêu mét — giờ có mức rõ.

Liên Khương hoạt động lại sau đợt nâng cấp. Ngoài Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, có thêm tuyến Cần Thơ – Đà Lạt (VASCO) sau gần 6 năm ngưng. Từ sân bay về Nam Ban chừng 20km.

Xã Nam Ban Lâm Hà cùng Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà trồng mới khoảng 2,22 ha rừng thông ba lá tại các tiểu khu thuộc thôn Thăng Long, Thực Nghiệm và Đông Thanh. Một dấu hiệu nhỏ nhưng đều: vùng vẫn đang giữ và phủ thêm màu xanh mỗi năm.

Trong xã có sân đang chạy, mở từ 5 giờ sáng; chạy sang Đinh Văn còn thêm mấy chỗ nữa, một trong đó có sân trong nhà. Không phải phong trào riêng của vùng — Liên đoàn Pickleball Việt Nam được phép thành lập từ đầu tháng 7/2026. Cái đáng ghi là một xã cao nguyên bắt nhịp cũng nhanh.

Mặt bằng đã giải phóng, người dân trong diện đã được đền bù, giờ ngoài công trường đang làm. Chuyện này không còn nằm trên giấy nữa — chạy ngang là thấy.

Nhà xe Điền Linh (vận tải hành khách Bắc – Nam) mở văn phòng trên đường Đông Anh, khu phố Chợ Thăng Long — vừa bán vé vừa nhận gửi hàng. Xe chạy thẳng từ Nam Ban đi TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Phan Thiết ở phía Nam và Hà Nội, Vĩnh Phúc, Lạng Sơn, Cao Bằng ở phía Bắc. Cái đáng ghi không phải giá vé, mà là trong Nam Ban giờ có thêm một điểm lên xe và gửi hàng tại chỗ.

Xã Nam Ban Lâm Hà ban hành kế hoạch triển khai Chương trình OCOP cho cả giai đoạn 2026–2030. Nam Ban vốn đã có cà phê được công nhận OCOP. Giờ có thêm một kế hoạch mới. Ngoài cà phê thì còn sản phẩm nào của Nam Ban đi được tới đó, tôi sẽ theo dõi rồi ghi lại.

Sáng 11/8/2026, xã Nam Ban Lâm Hà khởi công công trình hoàn thiện cơ sở vật chất để đưa Trường Tiểu học Gia Lâm lên chuẩn mức độ 2, do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã làm chủ đầu tư. Công trình gồm khối phòng học bộ môn, thư viện, các phòng chức năng, nhà đa năng, nhà để xe học sinh và giáo viên, cùng một bể bơi; dự kiến hoàn thành 31/7/2027. Với người tính về đây ở lâu dài, trường lớp được đầu tư thêm là thứ đáng để ý — hơn cả một dòng giá đất.

Quy hoạch chung xã Nam Ban Lâm Hà (phê duyệt 30/6/2026) được công bố: phạm vi 11.753,83 ha, tầm nhìn đến 2050, tổ chức thành bảy khu vực phát triển, mỗi khu một vai trò.

Cầu bê tông vĩnh cửu thay cầu sắt cũ, khởi công 14/7/2026. Hợp đồng ghi xong tháng 11/2027; tới 19/9/2026 đã xong cọc khoan nhồi và bệ mố, dự kiến xong trước tháng 6/2027.

Hai cây xăng thương hiệu Petro mở mới dọc trục ĐT.725 — tín hiệu nhỏ nhưng thật về lưu lượng xe và dân cư đang tăng theo tuyến.

King Coffee khảo sát số hóa vùng nguyên liệu 5.100 ha quanh vùng — mã số vùng trồng, truy xuất QR, hướng chuẩn EUDR.

Giá chào bán tham khảo ở Nam Ban giữa 2026 theo từng phân khúc — xem chi tiết ở Namban Index.

Ngày 6/6/2026, tỉnh Lâm Đồng ký quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh; trong đó Nam Ban (Lâm Hà) được định hướng lên đô thị loại III.

Xã Nam Ban Lâm Hà đã ban hành Đề án phát triển du lịch xanh. Tôi ghi lại như một dấu mốc, còn du lịch ngoài đời đi tới đâu thì vẫn phải nhìn bằng thứ thật sự xuất hiện trên đất. Giấy tờ kể một chuyện; quán mới, đường mới, chỗ người ta thật sự tìm tới lại kể tiếp chuyện đó.

Cuộc họp ngày 31/3/2026 tại UBND xã kết luận đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng, nâng cấp hai tuyến: Gia Lâm – Đông Thanh – Nam Ban dài khoảng 5.800m và Nam Ban – Chi Lăng dài khoảng 3.300m. Cả hai theo quy mô đường cấp IV miền núi — nền rộng 7,5m, mặt đường 5,5m bê tông nhựa, lề gia cố mỗi bên 0,5m. Mười hai thôn nằm trên tuyến được yêu cầu họp dân lấy ý kiến về việc tự nguyện giải tỏa hành lang. Đây mới là bước đề xuất chủ trương trình tỉnh xem xét — chưa phải đã duyệt, chưa phải đã có vốn.

Đường liên thôn 8,85km bằng vốn ODA Nhật, gần hồ Bãi Công, khởi công 14/4/2026 — nối lại một mảng giao thông vùng.

Từ 7/2025, thị trấn Nam Ban cùng ba xã lân cận hợp nhất thành xã Nam Ban Lâm Hà — tên hành chính mới, ảnh hưởng tới địa chỉ ghi trên sổ đỏ.